Gebufferde vitamine C: wat betekent het op het etiket?

Gebufferde vitamine C is vitamine C die niet als zuur, maar als zout in het product zit. Op het etiket zie je dan namen als calciumascorbaat, natriumascorbaat of kaliumascorbaat in plaats van ascorbinezuur. Het is dezelfde vitamine. Het verschil zit in waar die aan vastzit, en daardoor in wat er nog meer in je tablet of capsule zit.

Hieronder lees je wat "gebufferd" chemisch betekent, hoe je de hoeveelheid vitamine C uit een etiket haalt en wat kopers schrijven. Eén ding vooraf: in onze lijst staat op dit moment maar één product dat zich gebufferd noemt. Een echte vergelijking tussen merken kunnen we dus nog niet maken.

Wat betekent gebufferd?

Vitamine C heet scheikundig L-ascorbinezuur. Het is een zwak zuur. Laat je een zuur reageren met een mineraal, zoals calcium of natrium, dan ontstaat een zout. Bij vitamine C heet zo'n zout een ascorbaat. Een oplossing van een ascorbaat is minder zuur dan een oplossing van puur ascorbinezuur. Dat is de betekenis van "gebufferd": de zuurgraad is minder scherp.

Je komt het in twee vormen tegen:

• Een ascorbaat als grondstof. Bijvoorbeeld calciumascorbaat. De vitamine C en het calcium zitten dan in één verbinding.
• Een mengsel. Ascorbinezuur samen met een mineraalzout, zoals calciumcarbonaat. Ook dat wordt soms gebufferd genoemd.

Het woord "gebufferd" is geen beschermde term. Wat een merk er precies mee bedoelt, lees je in de ingrediëntenlijst, niet op de voorkant. Staat er een ®-teken achter de naam, dan is het ook een merknaam van die fabrikant.

Welke vormen staan op het etiket?

De vormen die je in supplementen het vaakst ziet:

• Ascorbinezuur: de gewone, niet-gebufferde vorm.
• Calciumascorbaat: vitamine C gebonden aan calcium.
• Natriumascorbaat: vitamine C gebonden aan natrium.
• Kaliumascorbaat: vitamine C gebonden aan kalium.
• Ascorbylpalmitaat: vitamine C gebonden aan een vetzuur. Dit zie je vaker als hulpstof dan als hoofdbron.

Deze vormen zijn in de EU toegestaan in supplementen. Welke vorm je kiest, is vooral een kwestie van wat je er verder bij krijgt. Een gebufferde vorm levert naast vitamine C ook een beetje calcium, natrium of kalium. Bij een paar capsules per dag gaat het om kleine hoeveelheden, maar ze staan wel op het etiket.

Zo lees je de dosis

Hier gaat het vaak mis. Een zout weegt meer dan de vitamine C die erin zit, omdat het mineraal en soms wat water meetellen. Een paar voorbeelden, uitgerekend op basis van de molecuulmassa:

1. Natriumascorbaat bestaat voor ongeveer 89 procent uit vitamine C. In 1000 mg natriumascorbaat zit dus zo'n 890 mg vitamine C.
2. Calciumascorbaat (de gangbare vorm met kristalwater) bestaat voor ruim 80 procent uit vitamine C en voor ongeveer 9 procent uit calcium.
3. Ascorbinezuur is voor 100 procent vitamine C.

Een goed etiket noemt daarom twee dingen: hoeveel van de grondstof erin zit, en hoeveel vitamine C dat oplevert. Bij de voedingswaarde moet de hoeveelheid vitamine C per portie staan, met het percentage van de referentie-inname. Voor vitamine C is die referentie-inname 80 mg per dag. Vergelijk producten altijd op die regel, niet op het grote getal op de voorkant.

Een voorbeeld met eigen getallen: product A noemt "1000 mg calciumascorbaat" en product B "1000 mg vitamine C". B levert dan meer vitamine C per capsule, ook al staat hetzelfde getal op de pot.

Over veilige hoeveelheden: EFSA heeft voor vitamine C geen bovengrens kunnen vaststellen, omdat de gegevens daarvoor niet toereikend waren. Dat staat in het EFSA-overzicht van bovengrenzen. Volg de dosering op het etiket en vraag bij twijfel je huisarts of een diëtist.

Wat kopers melden

In onze lijst staat één product met gebufferde vitamine C:

7,4

Vitakruid · Vitamines & mineralen

Gebufferde Vitamine C®

vanaf €9,90

• Reviewers vinden de capsules makkelijk in te nemen, fijner dan poeder of kauwtabletten. 30×
• Een deel van de reviews doet beweringen die deze lijst niet kan toetsen. 6×

Vrijwel geen 1–2 sterren★4,7 shop · 448

Kopers schrijven bij dit product vooral over de vorm. Een deel vindt capsules prettiger dan poeder of een kauwtablet: geen smaak, niets af te meten. Een ander deel vindt de capsules juist groot. Dat laatste zie je in de hele categorie vitamines en mineralen terug: het formaat van tabletten en capsules is daar een van de meest genoemde nadelen.

• Magnesium Bisglycinaat XXL Nutrition
  Meerdere kopers vinden de tabletten groot; één verwerkt ze in een smoothie. 4× genoemd
• Vitamine D3 3000 IU XXL Nutrition
  Het potje is groot voor de inhoud. 2× genoemd
• Super D3 Extra Sterk 75 mcg Vitaminstore
  Enkele kopers melden dat de softgels aan elkaar en aan het potje plakken. 3× genoemd
• Vitamin D-3 25 µg / 1000 IU Solgar
  Met 1000 IU per softgel nemen kopers er vaak twee of drie per dag. 8× genoemd
• Opti-Men Multivitamine Optimum Nutrition
  Meerdere kopers vinden de tabletten groot; sommigen breken ze doormidden. 6× genoemd
• Vitamine D3 3000 IU Body & Fit
  Veel kopers ergeren zich aan de grote plastic pot die maar deels gevuld is. 17× genoemd

Kopers schrijven soms ook iets over hun maag. Dat nemen wij alleen over als het om een gemelde klacht gaat. Wat een vorm vitamine C met je lichaam doet, beschrijven we niet. Dat mag ook niet zomaar: in de EU zijn de toegestane claims voor vitamine C vastgelegd, en geen ervan gaat over de gebufferde vorm als zodanig. Meer daarover lees je in wat een supplement mag beloven.

Hoe kies je?

1. Lees de ingrediëntenlijst. Staat er ascorbinezuur of een ascorbaat? En welk ascorbaat?
2. Kijk naar de hoeveelheid vitamine C per portie, niet naar het gewicht van de grondstof.
3. Let op wat je erbij krijgt. Calcium, natrium of kalium staan in de voedingswaardetabel.
4. Kies een vorm die je makkelijk inneemt. Capsule, tablet, poeder of kauwtablet: lees wat kopers over het formaat schrijven.
5. Reken per portie. Een pot met meer capsules is niet altijd goedkoper per portie vitamine C.

Hoe je zo'n etiket in een paar stappen leest, staat in een supplementenetiket lezen. Zit er vitamine C in een multivitamine die je al neemt, kijk dan ook in multivitamine kopen.

Veelgestelde vragen