Gezondheidsclaims op supplementen zijn in de EU streng geregeld: een supplement mag alleen beloven wat in het Europese register van toegestane claims staat, in de woorden en onder de voorwaarden die daar staan. Alles daarbuiten is niet toegestaan, ook niet op een webshop, in een advertentie of in een post van een influencer. Een product mag bovendien nooit beloven dat het een ziekte behandelt of tegengaat.
Dat klinkt streng, en dat is het ook. In de praktijk zie je toch veel teksten die over de grens gaan. Hieronder lees je waar die grens ligt en hoe je zelf ziet of een belofte klopt.
De regel: Verordening 1924/2006
De basis is de Europese Verordening (EG) nr. 1924/2006 over voedings- en gezondheidsclaims. Supplementen vallen in de EU onder levensmiddelen, dus deze regels gelden voor elk potje vitamines, elke zak creatine en elke pot eiwitpoeder.
De verordening maakt onderscheid tussen twee soorten uitspraken:
- Voedingsclaims gaan over wat erin zit of juist niet. Denk aan "bron van eiwit", "suikervrij" of "rijk aan vitamine C". Voor elke voedingsclaim ligt vast vanaf welke hoeveelheid hij mag.
- Gezondheidsclaims gaan over een verband tussen een stof en je lichaam. Die mogen alleen als de Europese Commissie de claim heeft goedgekeurd, na een beoordeling door de Europese voedselautoriteit EFSA.
Een uitspraak dat een product een ziekte behandelt of tegengaat, is voor levensmiddelen helemaal verboden. Zo'n medische claim mag alleen bij een geregistreerd geneesmiddel.
Het EU-register van toegestane claims
Alle goedgekeurde gezondheidsclaims staan in het EU-register van voedings- en gezondheidsclaims. Daar zie je per stof welke zin is toegestaan en onder welke voorwaarde. Vaak is dat een minimale hoeveelheid per dag. Het register laat ook zien welke claims zijn afgewezen.
Twee voorbeelden die op Supplist vaak terugkomen:
- Voor eiwit mag: "Eiwitten dragen bij tot de toename van spiermassa." Het product moet dan minstens een bron van eiwit zijn.
- Voor creatine mag: "Creatine verhoogt de fysieke prestaties bij opeenvolgende korte uitbarstingen van zeer intensieve lichamelijke inspanning." Die claim geldt bij 3 gram creatine per dag.
Merken mogen de woorden iets aanpassen, zolang de betekenis voor de koper gelijk blijft. Een sterkere, snellere of bredere belofte dan in het register staat, mag niet.
Op deze pagina's vind je producten waarvoor zo'n claim bestaat. Wat de webshop er verder over zegt, valt buiten onze lijst: wij tonen alleen het etiket, de prijs en wat kopers melden.
8,1Creatine Creapure®
- Reviewers vertrouwen op het zuivere Creapure en noemen de kwaliteit hoog. 35×
- Een deel van de kopers vindt dat het slecht oplost en zanderig aanvoelt. 8×
8,1Creatine Creapure® (500 g)
- Reviewers vinden Creapure voor deze prijs moeilijk te verslaan. 31×
- Een deel vindt dat het slecht oplost of poederig blijft. 6×
8,0Creatine Monohydraat
- Reviewers noemen de prijs-kwaliteitverhouding uitstekend, soms goedkoper dan andere merken. 29×
- De sluiting van de zak gaat snel kapot of de zak is onhandig. 5×
De Keuringsraad in Nederland
In Nederland houdt de NVWA toezicht op claims op levensmiddelen. Daarnaast is er de Keuringsraad, een organisatie van de sector zelf. Veel merken van supplementen en zelfzorgproducten laten hun reclame daar vooraf toetsen. Een tekst die is goedgekeurd, krijgt een nummer dat je soms onder een advertentie of op een verpakking ziet staan.
Zo'n nummer zegt dat die ene tekst is getoetst. Het zegt niets over de kwaliteit van het product, en het geldt niet automatisch voor andere teksten van hetzelfde merk, zoals een productpagina of een post op sociale media. Klachten over reclame kun je in Nederland bij de Reclame Code Commissie indienen.
Zo herken je een claim die niet mag
Je hoeft het register niet uit je hoofd te kennen. Deze signalen zijn genoeg om op je hoede te zijn:
- Er wordt een ziekte of klacht genoemd. Een levensmiddel mag geen verband leggen met het behandelen of tegengaan van een aandoening. Staat er een ziektenaam bij een supplement, dan is dat bijna altijd fout.
- De belofte is vaag maar groot. Woorden als "goed voor je hele lichaam" of "voor een topgevoel" mogen alleen als er direct een goedgekeurde claim naast staat die het concreet maakt. Zonder die claim is zo'n algemene belofte niet toegestaan.
- Er staat een tijd of percentage bij. "Binnen een week merkbaar" of "twee keer zo veel resultaat" staat in geen enkele goedgekeurde claim. Het register bevat geen beloften over snelheid of mate.
- De claim hangt aan een stof zonder goedgekeurde claim. Veel modieuze ingrediënten hebben geen enkele toegestane claim. Een merk zet dan soms een vitamine met een goedgekeurde claim in het product en laat de tekst zo lezen alsof die bij het modieuze ingrediënt hoort.
- De hoeveelheid is te laag. Een claim mag alleen als het product de hoeveelheid uit het register haalt. Een snufje creatine in een mengsel is geen reden voor de creatineclaim.
- De belofte zit in een getuigenis. "Klanten vertellen dat..." of een citaat van een sporter is gewoon een claim in andere woorden. Daarvoor gelden dezelfde regels.
- De productnaam doet het werk. Ook een merknaam of productnaam kan een gezondheidsclaim zijn. Dan moet er een goedgekeurde claim naast staan.
Wat dit voor jou als koper betekent
Een belofte op een pot zegt dus weinig over het product zelf. Twee potten met dezelfde stof en dezelfde hoeveelheid mogen precies dezelfde claim dragen, ook als de ene veel meer kost. Vergelijk daarom liever wat je kunt controleren: de hoeveelheid per portie, de vorm, de prijs per 100 gram of per stuk en wat andere kopers schrijven over smaak, oplossen en verpakking.
Dat is ook hoe Supplist werkt. We nemen geen effectbeloften van merken over en zetten geen claims bij producten. Hoe we de lijst maken, lees je op hoe het werkt. Dit noemen kopers het vaakst als nadeel bij eiwitpoeder, een categorie waar veel reclame over gaat:
- Gold Standard 100% Isolate Optimum Nutrition
De chocoladesmaak vinden sommigen te flauw, kunstmatig of vreemd. 4× genoemd - Clear Whey Isolate Vitakruid
Meerdere kopers vinden het te zoet en voegen extra water toe. 6× genoemd - Gold Standard 100% Whey Optimum Nutrition
Sommige smaken vallen slecht: cookies and cream, aardbei, hazelnoot, pindakaas. 15× genoemd - Collageen Poeder Yummygums
Sommigen vinden de smaak sterk of wat chemisch en verdunnen extra. 5× genoemd - Impact Whey Protein Myprotein
Een deel van de kopers vindt specials als cinnamon danish chemisch of vies. 23× genoemd
Veelgestelde vragen
Wat is een gezondheidsclaim?
Een gezondheidsclaim is elke uitspraak die een verband legt tussen een voedingsmiddel of stof en je lichaam. In de EU mag zo'n claim alleen als hij in het EU-register staat, met de daar vastgelegde voorwaarden.
Waar vind ik welke claims zijn toegestaan?
In het EU-register van voedings- en gezondheidsclaims van de Europese Commissie. Je zoekt op stof en ziet dan de toegestane zin, de voorwaarde en ook welke claims zijn afgewezen.
Betekent een nummer van de Keuringsraad dat een product goed is?
Nee. Het nummer laat zien dat een bepaalde reclametekst vooraf is getoetst aan de regels. Over de kwaliteit of de prijs van het product zegt het niets.
Mag een webshop wel claims gebruiken die niet op de verpakking staan?
Nee. De regels gelden voor alle commerciële communicatie: verpakking, webshop, advertenties en sociale media. Ook een productpagina mag alleen goedgekeurde claims bevatten.